نيز بر تشكيل حكومت ، دلالت دارند . اين دو حقيقتِ كلامى و تاريخى ، اين گروه را وا داشته است تا به گونه‌اى به سازش و توافق ميان اين دو نظريه ، اهتمام ورزند و در نتيجه ، چهار صورت و چهار رأى ، در اين زمينه ، شكل گرفته است : الف - مرحله‌اى كردن قصد از برخى نوشته‌هاى استاد مطهّرى بر مىآيد كه وى ، هدف امام حسين عليه السلام را « مرحله‌اى » مىداند كه در مرحله نخست ، قصد تشكيل حكومت داشت ؛ ولى پس از رسيدن خبر كشته شدن مسلم به امام عليه السلام ، قصد او شهادت بود . « 1 » ب - قصد مستقيم و غير مستقيم علّامه سيّد مرتضى عسكرى ، در مقدّمه مرآة العقول - كه بعدها با عنوان معالم المَدرسَتَين منتشر شد - ، بر اين عقيده است كه امام حسين عليه السلام ، قصد شهادت كرد ؛ امّا مىخواست كه مردم عليه حكومت يزيد ، قيام مسلحانه كنند . « 2 » ج - تشكيل حكومت ، با علم به شهادت آية اللَّه رضا استادى مىنويسد : ما نمىگوييم امام عليه السلام به قصد كشته شدن رفت ؛ بلكه مىگوييم با علمِ به اين كه كشته مىشود ، رفت ؛ امّا على الظاهر ، طبق دعوت اهل كوفه براى تشكيلِ حكومت رفت « 3 » . چند نكته اينك ، پس از گزارش نظريه‌ها ، به اجمال ، برخى پرسش‌ها و ابهام‌ها و نقدهاى وارد شده بر آنها را بيان مىكنيم و تأكيد مىكنيم كه قصد تفصيل و بررسى همه‌جانبه

--> ( 1 ) مجموعه آثار استاد شهيد مطهّرى : ج 17 ص 371 . ( 2 ) ر . ك : مقدّمةُ مرآة العقول : ج 2 ص 493 - 494 ، مَعالم المدرستين : ج 3 ص 308 . ( 3 ) سرگذشت كتاب شهيد جاويد : ص 339 .